در ادامه مطلبی که آقای ع م در دو پست قبلی با عنوان « بحث ، گفتگو   dialog discussin » آورده اند لازم است چند نکته را یاد آوری کنم :

1-      بهتر بود که «مباحثه» را با «گفتگو»(یا مکالمه) مقایسه می کردند .

2-      ایشان در تعریف این دو هیچ منبع یا معیار مشخصی ذکر نکرده اند، منظور از منبع، لغتنامه و ... است. احتمالا این دو، تعریف شخصی آقای ع م است.

3-      تعریف ایشان از بحث و گفتگو کمی جانبدارانه است . این را از بار منفی تعریف بحث و  بار مثبت تعریف گفتگو می توان متوجه شد.
 در مورد بحث آمده است : «... بنوعی گارد دارد و میخواهد در صورت امکان نظریه مطروحه را رد نماید. بدین سبب معمولا" نتیجه مطلوب یا قانع کننده حاصل نمیگردد....»
و در مورد گفتگو آمده است : « ... طرفین گارد اولیه را ندارند چرا که تلاش میکنند به حقیقتی دست یابند ... جدالی در بین نیست ... »
خوب از همین جا معلوم است که نظر آقای ع م به کدام سمت معطوف است و خوانندگان نیز می توانند  نظر مثبت خود را نسبت به گفتگو اعلام کنند. تعریف اولیه باید کاملا بیطرفانه و منطقی باشد تا هیچ گونه پیش زمینه ای برای خواننده ایجاد نکند.

اما سوالاتی از آقای ع م  درباره  تعاریف :

1-      قبولاندن ، آموزش و پذیرفتن ؛ کاملا متفاوت هستند، چگونه همگی در زیر موضوع بحث با یکدیگر جمع می شوند؟

2-      «درست یا غلط» چگونه با «باور قریب به یقین » همخوانی دارد؟ یعنی ممکن است فرد به غلط بودن موضوع باور  داشته باشد اما باز هم آنرا قبول کند و اعلام کند؟

3-      اگر شخصی با تکیه بر آثار مستدل (استدلال) نظری را رد کند، آیا حقیقت مخفی شده است؟ آیا این یک ناهنجاری است؟ پس منطق چه میشود؟

4-      گفتگو چگونه میتواند منجر به رسیدن به حقیقت شود ، در حالیکه تنها به دنبال مطرح کردن و شنیدن نظرات باشد؟(در مورد این سوال بیشتر توضیح خواهم دارد!)

***

- مباحثه : (discussion )

با یکدیگر پژوهیدن علم، گفتگو کردن برسر موضوعی یا مساله ای و بخصوص در مسائل علمی و نظری (لغت نامه دهخدا)

 - مکالمه: (dialogue, conversation )   

گفتگو ، سخن گفتن، مذاکره (لغت نامه دهخدا)

 

وجه اشتراک این دو وجود یک رابطه متقابل (و حداقل دو نفره) است.

 البته این معنی لغوی این دو اصطلاح است.در معنی اصطلاحی می توان اینگونه بیان کرد(نظر من است):

 گفتگو 2 مرحله دارد :

1- ابتدا موضوع مطرح می شود ؛

2-  هریک از طرفین نظر خود را نسبت به موضوع بیان می کنند ؛

 مباحثه 5 مرحله دارد:

1- ابتدا موضوع مطرح می شود ؛

2-  هریک از طرفین نظر خود را نسبت به موضوع بیان می کنند ؛

3- طرفین فرضیات، استدلال و نتیجه که همان نظر باشد را بیان می کنند ؛

4- طرفین به طرح سوال و نقد در مورد فرضیات،استدلال و نتیجه گیری یکدیگر می پردازند(دو طرف ممکن است مخالف یکدیگر نباشند و حتی هم نظر باشند اما باز هم این مرحله را اجرا می کنند.این به تقویت تفکر و استدلال طرفین کمک می کند. )

5- نتیجه گیری

 همانگونه که از تعاریف می توان فهمید ، مباحثه و گفتگو تناقضی با یکدیگر ندارند، و اینگونه نیست که یکی منجر به کژی و ناهنجاری شود و دیگری راه رسیدن به حقیقت باشد. تفاوت در این است که گفتگو پس بیان نظرات به پایان می رسد ؛ اما در مباحثه به دلیل چالشی که با طرح سوال و نقد توسط طرفین مطرح می شود، طرفین را وادار به تفکر می شوند در نتیجه هم پذیرش نظر دیگران (در صورت استدلال قوی) روشی منطقی پیدا می کند و هم موجبات رشد و تقویت طرفین فراهم می شود.  مباحثه به منطقی شدن و مستدل شدن نظرات و سخنان کمک می کند.

 و البته سخنی ارزش دارد که سخن منطقی و مستدل باشد.

 پ.ن 1 : از طولانی شدن مطلب عذر می خواهم