در ادامه "مباحثه یا گفتگو" - 3
در خصوص مطلب "مباحثه یا گفتگو"ی علیرضامورخه 90/12/23
1-متشکرم از حضور شما
2-قصدم این نبوده که بگویم کدامیک خوب و کدامیک بد است یا کدام خوب و کدام بهتراست ،قصدم این استکه دریابم کدام مناسب تر است و در حقیقت دنبال یک ابزار مناسب کاربردی هستم برای دیدارهای جمعی .
به مثال زیر توجه نماید:
درمورد دو خودرو الف – تراکتور ب- سواری
اگر گفته شود برای مسافرت میخواهم از سواری استفاده کنم ، آیا بمعنی نفی و بطلان تراکتور است ؟ قطعا" نه، علت اینستکه تراکتور برای سواری مناسب نیست .
مثال دیگر:
در مورد دو اتومبیل الف – سواری بنز سیصد میلیون تومانی ب- سواری پژو پانزده میلون تومانی .
اگر بین دو اتومبیل مذکور سواری پژو را ترجیح داده وانتخاب نمایم، بمعنی نفی یا بطلان بنز است ؟ قطعا" نه ، چون توان خریدبنز را ندارم ، یا هزینه اش بالاست ، یا شاید توانش را داشته باشم و هزینه اش نیز مهم نباشد، اما برای رفتن به سرکار اتومبیل مناسبی نیست ، لذا اتومبیل دوم را انتخاب میکنم ، که این انتخاب به معنی نفی و بطلان اتومبیل بنز نیست.
بنابراین،منظور یک ابزارمناسب و انتخاب شیوه ای کاربردی تراست که بهتر بتواند درنیل به مقصود یاریمان رساند.
"بحث" با همه قدرتمندی و شدت و حدتی که دارد ، برای محیطی با آن ویژگیهائیکه میدانیم مناسب نیست ، همانطور که در بسیاری موارد هم گفتگو کاربردلازم را ندارد و مناسب نیست، مثلا" وقتی در کلاس زبان خارجی برای آموزش زبان حضور یافته اید ، اینطور نیست که استاد، قواعد مربوط را بیان دارد و شما مثلا" بخواهید یتبعون احسنه نمائید ، باید همه آنچه را استاد میگوید یاد گرفته و بذهن بسپارید تا به زبان مورد نظر مسلح ومسلط شوید، واضح است استاد هم سر کلاس حاضر نشده تا مثلا" نظر شما را در خصوص فلان قاعده دستوری بشنود با این هدف که شاید بخشی از حقیقت در آنجا باشد ، او آمده یاد دهد آنچه را که خود میداند که برایش رنج برده و در موردش به باور قریب به یقین رسیده است ،گفتگو در چنین محیطی مناسب نخواهد بود.
برگردیم سر موضوع ، اینجانب دنبال راهی هستم تا از فرصتهائیکه در محیط خانوادگی دست میدهد بتوانم استفاده کافی داشته باشم ، بنابراین آنچه را پیشنهاد میکنم قطعی نمیدانم بلکه دنبال اطلاع و آگاهی از نظر شما نیزهستم، چرا که شاید بخش راهگشای این جستجو در افکار و نظریات شما باشد .
بنظر من محیط "گفتگو" منعطف تر از فضای حاکم بر جلسه "مباحثه" است ، بویژه اینکه برخی مباحث علمی از جزمیتی برخوردار است که اگرچه برای برخی مفید هم باشد ولی نوعا" برای عموم ملال آوراست وتناسبی هم با محیط خانوادگی ندارد و فاقد جذابیت است، در بحث نمیتوان از اصول و موازین علمی و منطقی فاصله گرفت که اساسا" دیگر بحث نیست ، جدال هم بوجود می آید که آن نیز فی نفسه بد نیست، بسیاری از تولیدات فکری بشر دستاورد برخی جدالهای علمی است ، اما در گفتگو اگرچه همه اینها مورد احترام است ولی حضور حاکمیتی پررنگ ندارند و چندان نیاز به استناد به آنها نیست ، حتی اگر تطابق دقیق هم نداشته باشد یا اندک تعارضی هم در بین باشد اشکالی بوجود نمی آید ، شنونده میتواند آنرا نپذیرد .
آنچه مهم است اینکه بدور از هرگونه شدت و حدت ،و تعصب و تغیر، محیطی مساعد فراهم گردد تا همگان قادر باشند متناسب با نیازهای معمول از دیدگاهها و اندیشه های دیگران آگاهی یافته و بهره مند گردند.
بنظرم این شیوه به مضمون آ یه شریفه فبشر عبادالذین یستمعون القول و یتبعون احسنه نزدیک تر باشد.
ضمنا" نکته سنجی شما مرا از اشتباهی که در یک بخش از بیان نظریه مرتکب شده بودم آگاه کرد . متشکرم
رواق به معنی پیشگاه خانه و سر پناه است و معمولا به جایگاهی گفته می شد، که در مدرسه ها و زیارتگاهها علاوه بر استفاده های دیگر، طلاب و دانشجویان برای بحث و گفتگو پیرامون موضوع و مطلبی که محل مناقشه بود یا برآن اشتراک نظر داشتند، در آن گرد هم جمع می شدند و به مباحثه و مناظره و گفت و شنود و طرح پرسش و پاسخ و نقد دیدگاه های دانشمندان و تلمذ از محضر فضلا و این قبیل امور می پرداختند.