پیشگیری بهتر از درمان!
شاید درباره بیشتر مواردی که در ادامه ذکر می شود، فرد مبتلا به، در رواق وجود نداشته باشد. اما بدلیل اینکه برای نسل امروز آگاهی بهترین روش پیشگیری است، دوست داشتم شما رو هم در اطلاعات خود سهیم کنم.
منبع اکثر موارد ذکر شده از آخرین ورژن DSM یا ( Diagnostic statistical manual for Mental Disorder) (راهنمای تشخیصی آماری اختلالات روانی) می باشد.
بخشی از این DSM مربوط به اختلالات وابسته به مواد هست که توی این مطلب فقط خلاصه ای از چند مورد موادی که رواج بیشتر داره و قابل ذکر! هست رو درج می کنم.
کافئین ها
به دلیل مصرف روزمره کافئین، ممکنه که اختلالات ناشی از اون نادیده گرفته بشه. اما به طور معمول 85% افراد بالغ در سال مصرف کننده کافئین هستند. در بین این افراد، کسانی که مصرف زیادی دارند، حدود 3/2 آن ها در عین حال داروی خواب آور هم مصرف می کنند. شیر یا کافی میتی که به قهوه یا چای اضافه می شود به دلیل داشتن ماده ای به نام تریپتوفان، باعث سرحالی افراد میشه.
کسی که به طور اعتیاد آوری مصرف کننده کافئین باشه، در موقع عدم استفاده اون علائمی مثل سردرد، خستگی، تحریک پذیری، افسردگی خفیف (بیحالی و بی حوصلگی) رو داره.
اختلال خواب در افرادی که کافئین مصرف می کنند زیاد است؛ کافئین باعث افزایش ترشح اسید معده هم میشه، در نتیجه کسانی که زخم معده دارند نباید از اون استفاده کنند. همچنین بین مصرف کافئین و آرتیمی قلبی (ریتم نامنظم قلب) ارتباط وجود داره.
توصیه شده است کسانی که می خواهند این ماده را ترک کنند، بهتر است به طور معمول طی 7-14 روز زمان بگذارند.
نیکوتین
اختلالات وابسته به نیکوتین از شایع ترین اختلالات روان پزشکی محسوب میشه.
سیگار در ابتدای به ساکن باعث بهبود توجه میشه، در حد خیلی کم. اما در دراز مدت افراد سیگاری عادت به سیگار می کنند. به خاطر این عادت شاید دیگر سیگار آن بهبود را در فرد ایجاد نکنه و وقتی که کلافه هستند سیگار را برای آن می کشند که کلافگیشان برطرف شود و کاهش پیدا کند در نتیجه راحتتر می توانند توجه کنند و فکر کنند و فکر می کنند که توجه آن ها به خاطر سیگار است که جمع می شود و در نتیجه این اعتقاد را پیدا می کنند که سیگار واکنش افراد را بهبود بخشیده و توانایی حل مسئله آنها را بیشتر می کند و در این افراد باعث بالا رفتن خلق میشود. لازم به ذکر نیز هست که سیگار به مقدار بسیار ناچیزی سطح هشیاری را بالا می برد. و در کل از لحاظ ذهنی فرد را آرام کرده ولی از نظر بدنی فرد را تحریک پذیر می کند.
اثری که سیگار روی خواب داره اینه که میزان خوابREM یا (Rapid Eye Movement) افراد را کم می کند. خواب REM بخش اصلی و مهمی از خواب محسوب میشه.
از نظر درمانی هیچ گونه شواهدی دلیل بر ارجح بودن ترک ناگهانی سیگار نسبت به ترک تدریجی اون وجود نداره، پس این به اختیار خود شخص میباشد.
برای ترک سیگار فقط یک دارو به نام بوپروپیون وجود داره که اون هم قطعی نیست. بهترین درمان برای ترک اون رفتار درمانی هست به این صورت که فرد، به محیط های پرخطر نرود و وسایلی را که تداعی کننده سیگار است، مثل جاسیگاری.. از اطراف وی برداشته شود.
در مورد قلیان هم با توجه به ششمین کنگره سراسری بیماری های ریه لازم به ذکر است که هر وعده آن برابرمصرف یک پاکت سیگاربوده وقلیان، در هر بار مصرف، دود بسیار زیادتری را در مقایسه با کشیدن یک نخ سیگار ایجاد می کنه بصورتی که مصرف یک نخ سیگار بین ۵۰۰ سیسی تا یک لیتر دود تولید می کنه، اما استفاده ی یک بار از قلیان ۱۰ تا ۲۰ لیتر دود تولید میکنه. دود استنشاق شده از قلیان، نه تنها همه ی مواد سرطان زای دود سیگار را دارا است، بلکه مونوکسیدکربن بیشتری هم دارد و در فرهنگ جامعه ی ما به این حقیقت علمی توجهی نمی شه.
افراد سیگاری که به طور متداول ۸ تا ۱۲ نخ سیگار در روز مصرف می کنند، به طور متوسط با ۴۰ تا ۷۵ پُک که به مدت ۵ تا ۷ دقیقه به طول می انجامد، حدود ۵ تا ۶ لیتر دود استنشاق می کنند و این در حالی است که مصرف کننده ی قلیان در هر وعده مصرف که به طور متداول ۲۰ تا ۸۰ دقیقه طول می کشد، حدود ۵۰ تا ۲۰۰ پُک می زند که هر پک به طور متوسط حاوی ۱۵/۰ تا یک لیتر دود است. میزان و عمق دَم در حرکت دادن آب قلیان بسیار مهم است و قلیان با وجود اینکه کمتر مصرف می شود، اما حجم دودی که از طریق آن وارد بدن می شود، ۱۰ تا ۲۰ برابر دود ناشی از مصرف سیگار است.
بر خلاف تصور عمومی که عدهای معتقدند وجود آب قلیان جلوی مواد مضر و سمی آن را می گیرد، بیشتر این مواد سمی از جمله نیکوتین و خاکستر وارد ریه می شوند و به خاطر دَمهای عمیقی که فرد برای جذب دود می زند، تخریبهای جدی به حبابچههای ریه وارد می شود.همچنین به دلیل مرطوب بودن راههای هوایی و مجرای خروج دود، قلیان می تواند عامل مهمی جهت رشد میکروب ها و قارچ ها باشد و این میکروبها و قارچ ها به راحتی توسط دود، وارد دستگاه تنفس شده و ایجاد عفونت های مزمن می کند.
سرطان ریه، سرطان لب و دهان و حنجره، سرطان مری و معده، لوزالمعده، کبد و سرطان روده بزرگ از عوارض بدخیم و زخمهای گوارشی و ریفلاکس معده(برگشت اسید معده به مری) ازجمله عوارض خوشخیم استفاده از سیگار و قلیان هستند.
رواق به معنی پیشگاه خانه و سر پناه است و معمولا به جایگاهی گفته می شد، که در مدرسه ها و زیارتگاهها علاوه بر استفاده های دیگر، طلاب و دانشجویان برای بحث و گفتگو پیرامون موضوع و مطلبی که محل مناقشه بود یا برآن اشتراک نظر داشتند، در آن گرد هم جمع می شدند و به مباحثه و مناظره و گفت و شنود و طرح پرسش و پاسخ و نقد دیدگاه های دانشمندان و تلمذ از محضر فضلا و این قبیل امور می پرداختند.